بیوتین و رشد مو: حقیقت علمی پشت مکملها و محصولات مو
هر زمان که به فروشگاههای بزرگ سر میزنم، علاقه دارم بخش مکملهای غذایی را بررسی کنم تا از محصولات جدید مطلع شوم.
در سالهای اخیر، محصولات بیشتری را میبینم که وعده راهکارهای هدفمند برای سلامت، به ویژه رشد و ضخامت مو، میدهند.
بیشتر این محصولات حاوی چندین ترکیب هستند و بیوتین، یک ویتامین محلول در آب از گروه B، تقریباً همیشه یکی از آنهاست.
همچنین بسیاری از شامپوها و نرمکنندههایی که وعده موهای ضخیم و پرپشت میدهند، حاوی این ویتامین هستند.
تم اصلی این است: بیوتین، چه بهصورت مکمل مصرف شود و چه روی مو استفاده شود، گفته میشود برای رشد مو مفید است.
در این مقاله، رابطه بیوتین با سلامت مو بررسی میشود و اینکه آیا این ویتامین برای رشد مو یا جلوگیری از ریزش مو مؤثر و ایمن است یا خیر.
بیوتین و رشد مو: تحقیقات چه میگویند؟
بیوتین فواید زیادی برای بدن دارد.
وظیفه اصلی آن کمک به تبدیل غذا به انرژی است. بدن همچنین برای تولید کراتین — پروتئینی که مو، پوست و ناخنها را میسازد — به بیوتین نیاز دارد.
بیوتین در بسیاری از غذاها یافت میشود، بنابراین کمبود آن در افراد سالم که رژیم غذایی متعادلی دارند، نادر است.
با این حال، کمبود بیوتین میتواند باعث جوشهای پوستی، شکنندگی ناخنها و نازک شدن و ریزش مو شود، زیرا این ویتامین نقش مهمی در تولید کراتین دارد.
به همین دلیل، مکملهای بیوتین و محصولات مو که حاوی بیوتین هستند، اغلب با تبلیغ حمایت از رشد سالم مو یا افزایش حجم و ضخامت مو عرضه میشوند.
با این حال، شواهد محدودی وجود دارد که نشان دهد مصرف مکمل بیوتین یا استفاده از آن روی مو، در افراد بدون کمبود بیوتین باعث رشد مو میشود.
در یک مطالعه قدیمی در سال ۲۰۱۲، زنانی که موهایشان نازک به نظر میرسید، به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول یک مکمل رشد مو چندمادهای حاوی بیوتین دریافت کرد و گروه دوم دارونما برای مدت ۶ ماه.
گروهی که مکمل دریافت کرده بودند، پس از دوره درمان، افزایش قابل توجهی در حجم کلی مو، پوشش پوست سر و ضخامت مو گزارش کردند، در حالی که گروه دارونما تغییر چشمگیری نداشت.
با این حال، چون این مکمل حاوی چندین ترکیب دیگر از جمله روی و آهن بود که برای رشد مو ضروریاند، نمیتوان نتیجه را تنها به بیوتین نسبت داد.
همچنین مطالعه کوچک بود و ممکن است برخی شرکتکنندگان کمبود یکی از مواد مغذی موجود در مکمل را داشته باشند که با مصرف مکمل برطرف شده و باعث رشد مو شده است.
در مطالعهای دیگر، کودکانی که پس از مصرف مکمل بیوتین رشد یا کیفیت موشان بهتر شد، همگی دارای کمبود بیوتین بودند.
خارج از این مطالعات، شواهد قوی برای تأثیر بیوتین بر رشد مو در افراد سالم وجود ندارد.
آیا بیوتین از ریزش مو جلوگیری میکند؟
شواهد برای تأثیر بیوتین تنها بر رشد مو ضعیف و محدود است، اما در جلوگیری از ریزش مو کمی قویتر است.
با این حال، مکمل بیوتین تنها در افرادی که کمبود بیوتین دارند، ممکن است از ریزش مو جلوگیری کند یا رشد مو را بهبود بخشد.
در یک مطالعه، کمبود بیوتین در ۳۸٪ زنان با شکایت از ریزش مو مشاهده شد. از این افراد، ۱۱٪ سابقه عوامل خطر کمبود، مانند بیماری التهابی روده یا مصرف داروهای خاص، داشتند.
سایر عوامل ریزش مو شامل موارد زیر هستند:
- آلوپسی آندروژنتیک (ریزش موی ارثی در زنان)
- کاهش وزن سریع
- کمبود مواد مغذی دیگر مانند آهن، روی یا پروتئین
- بیماریهای هورمونی مانند اختلالات تیروئید
با توجه به عوامل متعدد مؤثر در ریزش و نازک شدن مو، مصرف بیوتین بدون مشخص شدن علت، ممکن است درمان مناسب را به تأخیر بیندازد.
حتی در صورت وجود کمبود بیوتین، مکملها همیشه مانع ریزش مو نمیشوند.
مثلاً در یک مطالعه، به ۲۲ بیمار با کمبود بیوتین پس از عمل جراحی معده، مکمل بیوتین داده شد. پس از ۳ ماه، ۵ نفر کاهش قابل توجه ریزش مو، ۱۴ نفر اثر جزئی و ۳ نفر هیچ تأثیری گزارش کردند.
نیاز روزانه و منابع غذایی بیوتین
هیچ RDA (مقدار روزانه توصیهشده) مشخصی برای بیوتین وجود ندارد، اما مقدار کافی برای بزرگسالان ۳۰ میکروگرم و برای زنان شیرده ۳۵ میکروگرم است.
با یک رژیم غذایی متعادل میتوان این مقدار را به راحتی دریافت کرد. تخممرغ منبع خوبی از بیوتین است، اما برای جذب بهتر، بهتر است آن را پخته مصرف کنید، چون سفیده خام حاوی آویدین است که مانع جذب بیوتین میشود.
علاوه بر غذا، باکتریهای روده نیز بیوتین تولید میکنند، اما نقش آنها در سطح کلی بیوتین بدن هنوز به خوبی مشخص نیست.
چه کسانی در معرض کمبود بیوتین هستند؟
مکمل بیوتین معمولاً ضروری نیست مگر کمبود یا عوامل خطر وجود داشته باشد.
افراد در معرض کمبود بیوتین عبارتند از:
- افراد مبتلا به اختلال ژنتیکی Biotinidase
- مصرفکنندگان طولانیمدت الکل
- افراد دچار سوءتغذیه
- افراد مبتلا به بیماریهای التهابی روده
- زنان باردار یا شیرده
- کسانی که داروهای ضدصرع یا رتینوئید مصرف میکنند
خارج از این گروهها، مکمل بیوتین یا محصولات مو حاوی بیوتین احتمالاً فواید قابل توجهی ندارند.
خطرات و هشدارها
بیوتین به عنوان مکمل غذایی نسبتاً ایمن است، اما مصرف بیش از حد ممکن است باعث بیخوابی، تشنگی زیاد و افزایش ادرار شود.
همچنین ممکن است سطح بیوتین خون را افزایش دهد و برخی آزمایشها از جمله تیروئید، ویتامین D و سلامت قلب را مختل کند.
بنابراین همیشه پزشک خود را از مصرف هرگونه مکمل بیوتین مطلع کنید.
سوالات متداول درباره بیوتین
۱. آیا بیوتین باعث رشد سریعتر مو میشود؟
در افراد بدون کمبود بیوتین، شواهدی برای افزایش رشد مو وجود ندارد.
۲. چه غذاهایی سرشار از بیوتین هستند؟
تخممرغ پخته، آجیلها، دانهها، ماهی و برخی سبزیجات منابع خوبی هستند.
۳. آیا بیوتین میتواند از ریزش مو جلوگیری کند؟
فقط در افرادی که کمبود بیوتین دارند ممکن است مؤثر باشد.
جمعبندی
شواهد محکمی برای استفاده از بیوتین در افراد سالم برای رشد مو یا جلوگیری از ریزش مو وجود ندارد.
در صورت کمبود بیوتین، اصلاح آن میتواند به بازگرداندن رشد مو کمک کند.
سایر عوامل مانند کمبود آهن و روی نیز میتوانند باعث ریزش مو شوند.
اکثر افراد از رژیم غذایی خود بیوتین کافی دریافت میکنند، اما برخی شرایط و داروها میتوانند سطح آن را کاهش دهند.
برای دریافت اطلاعات دقیق و مشاوره درباره مکملهای بیوتین و محصولات مو، میتوانید به داروخانه آنلاین خانه دارو مراجعه کنید و بهترین گزینهها را متناسب با نیاز خود پیدا کنید.